Sociale basisinfrastructuur

wethouder Fleur Imming

Formele status
Vastgesteld door de Raad

Ambitie

Onze ambitie is een sterke sociale basisinfrastructuur (SBI) met laagdrempelige mogelijkheden voor (kwetsbare) burgers. Om elkaar te ontmoeten, informatie en advies te krijgen en op lichte wijze ondersteund en toegerust te worden. Wij willen dat deze infrastructuur bestaat uit familie, vrienden, buurtbewoners, mantelzorgers, vrijwilligers, verenigingen, sociaal werkers, scholen en sociale ondernemers. Bovendien willen we gezondheidsachterstanden bij inwoners terugdringen door preventief gezondheidsbeleid. Op deze manier kunnen we mogelijke problemen kwetsbare groepen voorkomen of vroegtijdig signaleren.

Wij streven naar een betere verdeling van verantwoordelijkheden tussen inwoners, maatschappelijke organisaties, sociale ondernemers en de gemeente. We richten ons op preventie en signaleren problemen zo vroeg mogelijk; zo proberen wij mensen zo lang mogelijk in hun kracht te houden en de noodzaak tot (specialistische) zorg te voorkomen. Wij willen dat Amersfoort een samenhangend aanbod van zorg- en welzijnsvoorzieningen biedt dat aansluit bij de mogelijkheden en behoeften van inwoners. Dat mag en kan per wijk verschillend zijn. Soms hebben inwoners professionele hulp nodig. Dan willen we dat ze worden bijgestaan door goed samenwerkende hulpverleners die met de inwoners zorgen voor een sluitend pakket van (preventieve) zorg en welzijn in hun wijk.

 

Effectindicator
Aandeel volwassenen dat mantelzorg geeft (19 - 65 jaar)
11%
Effectindicator
Aandeel 65+ dat mantelzorg geeft
14%
Effectindicator
Aandeel mantelzorgers dat zich (over)belast voelt (19 - 65 jaar)
12%
Effectindicator
Aandeel mantelzorgers 65+ dat zich (over)belast voelt
14%

Meer informatie over de indicatoren: Lees de toelichting.

 

Doelstellingen

Wij stimuleren initiatieven van onderop om collectieve vormen van ondersteuning op te zetten, zowel formele als informele initiatieven. Denk aan lichte vormen van dagbesteding, vervoer, training, begeleiding en coördinatie van vrijwilligers. Wij zetten hierbij nadrukkelijk in op meer ruimte voor initiatieven van onderop die zich willen inzetten in de sociale basisinfrastructuur. Wij vragen de structureel gesubsidieerde instellingen daarvoor ruimte te maken in de wijken en hierbij stevige verbanden te leggen tussen formele en informele inzet. Dat kan en mag verschillen per wijk: we sturen op meer flexibiliteit, laagdrempelige voorzieningen op natuurlijke plekken, meer maatwerk, meer couleur locale.

Voor 2016 maken wij op een nieuwe manier afspraken over de inzet in de sociale basisinfrastructuur. Wij vragen de structureel gesubsidieerde instellingen om hun prestatievoorstellen te baseren op negen wijkscans die inzicht geven in de kracht van de SBI per wijkteamwijk en in het stedelijke voorzieningenniveau binnen de SBI. We vragen de instellingen vorm te geven aan een laagdrempelige informatie- en adviesvoorziening waar mensen terecht kunnen met vragen en problemen. We doen dit onder andere op basis van de kennis en ervaring die is opgedaan met de STIP’s. We leveren per wijk maatwerk op het gebied van ontmoeting en (lichte) ondersteuning en toerusting. Nauwe samenwerking met de wijkteams en initiatieven van onderop is hierbij van belang, zodat er meer mogelijkheden zijn om af en op te schalen en we dit sneller kunnen doen.

Wij maken in 2016 een inrichtingsplan voor de uitvraag van de dienstverlening in 2017. In 2015 hebben wij aan de structureel gesubsidieerde instellingen die diensten aanbieden in de sociale basisinfrastructuur, aangekondigd dat wij de subsidies per 2017 beëindigen. Op die manier willen we de 'beweging in het sociale domein' die we maken, flink kracht bij zetten. We willen de sociale basisinfrastructuur vanaf 2017 op een andere manier inrichten: wijkgericht en flexibeler waardoor we kunnen inspringen op wat er is én wat er nog ontbreekt. Ons streefbeeld is dat de kracht van bewoners en bewonersinitiatieven maximaal wordt benut door de drie functies van de sociale basisinfrastructuur te versterken en te verbinden. Daarbij zijn de professionele kennis en ondersteuning van zorg en welzijn aanvullend op wat mensen zelf kunnen; professionals zijn de aanjager van zelf- en samenredzaamheid. De uitkomsten van de negen wijkscans benutten wij hierbij voor het beoordelingskader en het voorbereiden van de uitvraag voor 2017.

Wij zorgen ervoor dat Amersfoorters tijdig worden voorzien van juiste informatie en advies. Daartoe maken we laagdrempelige en toegankelijke plekken in de wijken mogelijk waar mensen terecht kunnen met vragen en problemen. We zorgen er ook voor dat bewoners digitaal en via het gemeentelijke klantcontactcentrum bij de gemeente terecht kunnen voor informatie en advies.

Wij willen de sociale basisinfrastructuur ook versterken in samenhang met het uitvoeringprogramma jeugd. Bijvoorbeeld door bij te dragen aan experimenten waarvan we kunnen leren. Een goed pedagogisch klimaat draagt bij aan het voorkomen van problemen bij kinderen en jongeren. Zie het Uitvoeringsprogramma Jeugd.

Wij kiezen ervoor om mantelzorgers als specifieke groep te ondersteunen bij hun taak als die taak, tijdelijk, te zwaar is. En wij pakken dat samen met mantelzorgers, de partners in de SBI en de wijkteams op.

Met de verdere uitrol van de gezonde wijkaanpak versterken wij tevens het functioneren van de sociale basisinfrastructuur. Deze methodiek maakt het mogelijk om gezamenlijk – binnen en buiten onze organisatie -  te werken aan de bevordering van de gezondheid en de zelfregie van inwoners.

Wij ontwikkelen een set effectindicatoren voor het functioneren van de sociale basisinfrastructuur die aansluit bij de ambities van de beweging in het sociaal domein. Daarmee willen we meer grip en handvatten hebben voor resultaatgerichte sturing van de SBI.

We stimuleren initiatieven van inwoners en hulpverleners voor effectieve projecten en programma’s. Daarmee willen we gezondheidsachterstanden tegengaan en een gezonde leefstijl bevorderen van inwoners.

Onze inzet

Wij baseren de dienstverlening in de sociale basisinfrastructuur op scans van de voorzieningen in de wijkteamwijken en maken meer ruimte voor inzet van onderop. Een deel van de middelen maken we beschikbaar voor bewonersinitiatieven en innovatie. We willen niet vooral instellingen subsidiëren, maar partijen meer uitnodigen, faciliteren en samen laten werken. Hiermee kunnen op wijkniveau nieuwe informele netwerken ontstaan en collectieve (informele en formele) vormen van ondersteuning worden opgezet.

Wij versterken de netwerken en steunstructuren van onderop, door meer te verbinden. Daardoor kunnen kwetsbare burgers beter en blijvend meedoen en worden zij - met lichte vormen van (informele) zorg en ondersteuning - minder afhankelijk van specialistische zorg. Samen met de mantelzorgers ontwikkelen we instrumenten en middelen om hen te ondersteunen.

We benutten kansen om de stad voor mensen met beperkingen fysiek zo veel mogelijk toegankelijk te maken en houden. De belangrijkste looproutes die verschillende voorzieningen en wijken met elkaar verbinden, worden aangepast aan de richtlijnen ‘voetpaden voor iedereen’. Nieuwbouwplannen voor kwetsbare groepen voldoen aan het Bouwbesluit en waar mogelijk aan aanvullende toegankelijkheidseisen.

We werken met de betrokken partijen aan een beter pedagogisch klimaat in de wijken. Daarvoor moeten we onder andere aansluiting zoeken bij het uitvoeringsprogramma jeugd; bijvoorbeeld door experimenten in samenwerking met partners in de sociale basisinfrastructuur mogelijk te maken.

We zetten in op het ondersteunen van mantelzorgers. Mantelzorgers nemen we als specifieke doelgroep op voor de dienstverlening vanuit de sociale basisinfrastructuur op. We bieden respijtzorg en geven jaarlijks een blijk van waardering voor de mantelzorgers.

We geven met alle betrokken partijen inhoud en vorm aan preventief gezondheidsbeleid. Zo werken we onder meer samen met wijkteams, zorgverzekeraars, diëtisten, huisartsen en private partijen. Uiteraard heeft de GGD regio Utrecht ook een belangrijke wettelijke taak in het beschermen, bewaken en bevorderen van gezondheid. Een voorbeeld hiervan is B.Slim. Met dit project willen we overgewicht bij de jeugd tegengaan en gezonde voeding en bewegen stimuleren. Dit zetten we voort met een wijkgerichte focus zodat we de doelgroep - kinderen met een lage sociaal-economische status en/of een allochtone achtergrond - en hun ouders kunnen bereiken. Vanaf 2016 zoeken we naar meer partijen voor de publiek-private samenwerking.

We gaan door met de Gezonde Wijkaanpak. Hiermee willen we gezondheid en regie van inwoners bevorderen. We starten in 2016 met de Gezonde Wijkaanpak in een derde wijk. Daarbij gaan we vanaf het begin meer inwoners betrekken. We gaan nadrukkelijker meten wat de effecten zijn van de Gezonde Wijkaanpak.

Samenwerking

Bij de algemene inleiding van het programma Sociaal Domein staat onze visie op samenwerking met de stad en betrokken partijen.

Financiën

x €1.000,-

 

In onderstaande tabel wordt het verloop van de begrotingscijfers weergegeven.

  Herstelbegroting 2015 Begroting 2016 Raming 2017 Raming 2018 Raming 2019
  Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
1 basisinfrastructuur                    
  11.533 405 11.389 369 10.738 338 10.475 307 10.470 246
Overhead     -565   -547   -546   -541  
Rente     -73   -62   -51   -51  
Totaal 1 basisinfrastructuur 11.533 405 10.751 369 10.129 338 9.878 307 9.878 246

De (deel)programmabedragen voor de jaren 2016 en later wijken soms (sterk) af van die van 2014 en 2015. Dit komt omdat de overhead uit alle (deel)programma’s is gehaald en verantwoord wordt op het nieuwe programma 13. Hetzelfde geldt voor de rentebaten en -lasten; die staan nu volledig verantwoord in programma 12.

De overige afwijkingen worden verklaard door:

Binnen het programmaonderdeel sociale basisinfrastructuur zijn de ontwikkelingen in de lasten te verklaren door het doorvoeren van de bezuinigingsmaatregelen uit de herstelbegroting (-/- € 0,4 miljoen). De afschrijvingslasten binnen de basisinfrastructuur zijn verlaagd (-/-  € 0,2 miljoen). Voor vrijwilligersbeleid (vluchtelingenwerk) is 0,1 miljoen toegevoegd en voor Stadsring51 wordt conform AM 073a geld onttrokken uit de reserve. Overige mutaties betreffen aanpassingen in kapitaallasten en overhead. In totaal daalt het programmaonderdeel met € 0,8 miljoen.

 

Maatregelen

Opnieuw vormgeven van en bezuinigen op de beperkte sociale basisinfrastructuur. Dit is te realiseren met efficiencymaatregelen bij de huidige partners. We zijn in overleg met het veld over de wijze waarop de bezuinigingen gerealiseerd kunnen worden. Voorstel volgt in voorjaar 2016.

​Huur opzeggen per 30 september 2018 van het pand 'De nieuwe Roef'. De huurovereenkomst eindigt in 2018. Er is geen sprake van automatische verlenging van de overeenkomst.

Stoppen met het financieren van de SRO voor het bemiddelen tussen vraag en aanbod van maatschappelijk vastgoed (Makelpunt). Deze maatregel wordt gerealiseerd; dit wordt verwerkt in de prestatieverklaring SRO voor 2016

Zo snel mogelijk verkopen van gemeentelijke panden die onvoldoende renderen. Deze maatregel wordt uitgevoerd in samenwerking met de afdeling Programma's en projecten. Bij de jaarrekening 2015 wordt overzicht stand van zaken opgemaakt.

Budget voor het incidenteel subsidiëren van de huurkosten van welzijnsorganisaties bezuinigen. Gerealiseerd doordat welzijnsorganisaties geen subsidie meer krijgen voor huur ruimten voor welzijnsactiviteiten.

Opheffen van de reservering voor algemeen maatschappelijk werk. Gerealiseerd door algeneen maatschappelijk werk niet uit te breiden.

De verbindingsofficier op ABC-school Liendert niet van start laten gaan. Deze maatregel wordt gerealiseerd.

Bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage aan doelgroepenvervoer. Het onderzoek hierover loopt. Voorstel volgt in 2016.

9 a + b het opheffen van de stips of het onderbrengen van de informatie en adviesfunctie in de wijkteams.
9A: Opheffen STIPS en deel van het budget benutten (€300.000) voor  voor laagdrempelige info en adviesfunctie bij wijkteams.
Deze maatregel wordt gerealiseerd. Na deze bezuiniging is nog 3 ton beschikbaar voor de informatie en adviesfunctie in wijken. Voorstel volgt in voorjaar 2016

Vijf procent bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage aan doelgroepenvervoer (binnen SBI). Deze maatregel is onderdeel van de bundeling/stroomlijning en gepaard gaande efficiencyvoordelen voor meerdere vervoersvoorzieningen (onderwijs, wmo etc) uit diverse financieringsbronnen. Komt terug op diverse begrotingen (Onderwijs,- specialistische zorg). Dit onderzoek loopt. Voorstel volgt in 2016.

In de jaren 2015 en 2016 stellen we maximaal 50.000 euro extra beschikbaar voor sociaal juridische dienstverlening. Na afloop van deze incidentele financieringsperiode zal een evaluatie plaatsvinden. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie volgt eventueel een voorstel om deze financiering structureel dekkend te maken.